Elektronik

Bugün ANTRAK'a giderek elimizdeki uydu tunerinden bozma alıcılarımız ile 1090Mhz ADS-B sinyallerini dinlemeye çalıştık.

Önce HP'nin yıllanmış ama bir o kadar da kaliteli istayon monitörü (RF generatörü) ile 1090Mhz lik bir sinyal oluşturup bunu aşağıdaki resimde görünen alıcı ile dinlemeye çalıştık.

Bu alıcı bir COMTECH uydu tuneri içeriyor ve 950-2050Mhz arasına bir varikapa bağlanmış pot ile VCO yu ayarlayarak dinleme yapabiliyor. Yaklaşık yarım saatlik bir uğraştan sonra sinyal ayarını yapabilmeyi öğrendik. Alıcımızın baseband çıkışını, video çıkışını ve ses çıkışını (üzerinde TL592 ile yapılmış basit bir 6-6.5Mhz arafrekans devresi var) Suha abinin digital scope'una bağlayıp sinyallere bakıyorduk.


Eğer pot ile ayarlayarak denk getiremezsek diye hazırda SPI ile PIC üzerinden programlanan bir başka alıcımızda hazırda bekliyordu.


Sonra, alıcımızı çatıda bulunan 1090Mhz antenimize bağladık be sinyal yakalamaya başladık. Kargacık burgacık sinyallerle uğraşırken, bir yandan da Serdar (TA3AS) ile "ilk seferinde çalışmaz zaten, moralimizi bozmayalım..." gibi karşılıklı telkinlerde bulunuyorduk. Herkes ümidini kesmişti, içeri sohbet etmeye gitmişlerdi ki o kargacık burgacık sinyallerin arasından birşeyler görmeye başladık. Serdar da ben de çok heyecanlanmıştık, acaba sinyal gerçekten ADS-B sinyali mi diye test etmek için anteni ayırdık, sinyal gitti... anteni bağladık sinyal geldi... Sinyal az çok aşağıdakine benzer gibiydi.

Testimizin amacı da buna benzer birşeyler görmekti... Ve başarmıştık da... bir sonraki teste kadar alet edavatı toplayıp evlerimize dağıldık.

Ben bir yandan Atmel48 için yazılmış kodu incelemeye başladım, kendimce ağşağıdaki notları çıkardım :

(http://www.lll.lu/~edward/edward/adsb/adsb5.asm)
1) Oncelikle frekansi set ettigi deger 1090 degil 1094... bunun arafrekansiyla baglantili olabilecegini dusunuyorum... Bizim kodumuzda bunu 1090 olarak duzeltmeliyiz....
2) 2 tip data gelebiliyor ADS-B den, short ve extended tipinde. Shot 7 Byte, extended 14 byte uzunlugunda
3) Sp8055'e 50Khz hizinda spi gonderiyor
4) Havadaki ADS-B datasi menchester kodlanmis durumda. Markspace olarak low kullanilmis. Yani veriyi okumak icin cok iyi zamanlama oturtmak lazim.
5) Zamanlamayi oturtmak icin edward amca kabaca bir hesaplama yapmis anladigim kadariyla. 20Mhz kristal, herbir islemci komutunda (nop) 50 nanosaniye bekledigini biliyor ve bunu adim araligi olarak kullaniyor
6) Once 1010000 bekliyor (aslinda aradaki sifirlar menchester'den geliyor) bekledigi data 110 ve pesine bir tane daha sifir... Bu sinyal SYNC pattern'i.. Yani birazdan data gonderecem demek
7) son bitin 1 ve 0 olmasina gore short mu extended mi mesaj alacagini belirliyor
sonra bit bit 1 byte'lik veri topluyor.
9) topladigi verileri mesajin icine atiyor
10) hata yapinca bir sonraki mesaji beklemek icin herseyi iptal ediyor

ONEMLI : bu islemleri yaparken her HIGH ve her LOW degerine bakarken 200 nanosaniye bekliyor.. Yani bir komut + 3 nop , sonra LOW mu diye bakiyor....

Bu aralar TA3AS ile birlikte bir ADS-B alicisi yapmak icin yola koyulduk.. Bol miktarda dokuman ve sayfa geziyorum.. Edindigim bilgileri baskalari da faydalansin diye bir araya getirmeye calisacagim .
----------------------

ADS-B Nedir ?
Havacılıkta radar kullanımının yerini alacak, uçanların ve hava trafik kontrolorlerinin havada bulunan uçakların konumlarını çok daha kesjin olarak görebilecekleri bir iletişim yöntemidir.
Bu yöntem eski sistemlere göre çok daha uzun mesafedeki hareketlerin de izlenebilmesine imkan sağlamaktadır.

A: Automatic = Herzaman açıktır ve opratör müdahalesi gerektirmez
D: Dependent = GNNS pozisyon bilgisi ile ilişkilendirilmiştir
S: Surveillance = radar gibi tarama mantığına sahiptir
B: Broadcast = Uçağın pozisyonunu sürekli olarak diğer uçaklara ve yerdeki alıcılara yayınlar

NASIL ÇALIŞIR ?
Radarlar antenlerinden bir elektromanyetik dalga göndererek bunun karşı nesnelerden yazsımalarını gözlemleyip anlamlandırırlar. ADS-B cihazları ise GNSS (GPS, vb.) uydularından aldıkları kendi pozisyonlarının bilgisini ADS-B verisi ile yayınlarlar. Böylece pozisyon verisinin doğruluğu, uzaklık, hava şartları, atmosferik durumlar ve irtifa gibi bileşenlerden etkilenmez.

genel bir uygulamada, GNSS (GPS, galileo, vb.) sisteminden alınan pozisyon bilgisine, hız, yön, yükseklik, uçuş numarası, kuyruk numarası gibi bilgiler de eklenerek ADS-B mesajları oluşturulur. Bu mesajlar uçakta bulunan ADS-B vericisi aracılığı ile diğer uçaklardaki, yer istasyonlarındaki, uydulardaki ADS-B alıcılarına ve burdan aktarılarak da hava trafik kontrol merkezlerine ulaştırılır.

Çalışma frekansı : 1090Mhz'dir

kendime blog kurdum.. birsürü şey yazacaktım, herşeyi paylaşacaktım.. şifresini unuttum.. uzun bir süre yazı yazamadım...

Bu aralar nelerle uğraşıyorum :

1) ARM S3C2440 board ....

powarm.com sitesindeki arkadaşlar ARM9 projesinden sonra 2440 projesine geçerken tesadüf denilecek gelişmeler sonrasında ben de ekibe katıldım.
Genel olarak amacım üzerinde linux çalıştıracak bir ARM kartı edinmek idi. Bu kart üzerinde linux çalıştırıp, üzerine de yamaç paraşütü yaparken pilota destek fonksiyonları çalıştıracak bir yazılım hazırlamaktı. Yazılımı ahzırlama işini Derviş yapacak umarım.. Birşeylerle uğraşıp duruyor... Board ile ilgili bilgilere http://forum.powarm.com adresinden olaşabilirsiniz...


2) PIC Varyometre...

PIC işlemci kullanarak öncelikle sonşc (sadece ses çıkaran) daha sonra küçük bir LCD si olan varyometre yapmayı planlıyorum. Bunu bir sonraki aşamada 1. maddedeki uçuş bilgisayarının içine yerleştireceğim. BASINÇ sensörü olarak önceleri motorola nın analog sensörlerini denedim. Ama istediğim sonucu elde edemedinm. Şimdilerde BOSCH ve INTERSEMA firmasının bSPI arayüzlü basınç sensörleri ile uğraşıyorum. Yakın zamanda bunların devrelerini ve kodlarını sayfamda yayınlayacağım.

3) 1420 Mhz Hidrojen Alıcısı
Malum Ankara Üniversitesi Astronomi ve Uzay Bilimleri bölümünde master yapıyorum. Kaç kere atıldığımı ben bile unuttum, başladığımda benimle birlikte lisans dersi alan arkadaşlar şimdi bölümde öğretim görevlisi, ama olsun birgün bu master programını bitireceğim. Bölümde master yapmamın temel nedenlerinden biri "CONTACT" adlı fimdir dersem yalan olmaz.....
Bitirme tezim olarak kafamda taahhül ettiğim ve konsept tasarımı ve prototipini bitirdiğim bir 1420 MHZ alıcı çalışmam var. Amacım 1 kere iyonize olmuş hidrojen (uzayda bolca mevcut) un yayın frekansı olan 1420Mhz i dinleyip, digitize ettiğim verileri sayısal ortamda bir harita üzerine döküp antenimin gördüğü uzaya ait hidrojen haritasını sürekli güncellemek.
BU çalışmamın fotoğraflarını yakın zamanda paylaşacağım

4) SBS1 RADAR
Geçen hafta sonu ANTRAK'a uğrayıp eski arkadaşlarla birz sohbet edeyim istedim. İyi ki de gitmişim, yeni yeni şeyler öğrendim. Onlarla sohbet etmek çok hoşuma gidiyor. Bugünlerde hepsi hava trafik kontrol sinyallerini dinlemeye ve 1090Mhz ADS-B sinyallerini alıp kinetic avionics (http://www.kinetic-avionic.co.uk) in basestation programında uçakların iniş kalkışlarını takip etmek.
Alında benim aklımdan geçen bunu yamaç paraşütü yaparken nasıl kullanırız soruna bir cavep.. Keza buldum da, birtakım cihazlar var, bulunduğunuz irtifadaki uçakları gösteriyor. Belki uçuş bilgisayarımıza böyle birşey eklesek fena olmazı... Bu konuda da bir prototip çalışmasına başladım.. Hadi bakalımhayırlısı.


bunun dışında işyerinde de dönem dönem zaman zaman, seyrek de olsa eğlenceli şeylerle uğraştığım oluyor.... Orda da güzel şeyler öğreniyorum. Hobi çalışmasına dönüştürülebilecek birşeyler olursa onları da burda paylaşacağım.

hadi bakalım hayırlısı.. Artık burayı bir çöplüğe çevirinceye kadar herşeyi yazacağım umarım ki...